T.C.

MALİYE ve GÜMRÜK BAKANLIĞI

Millî Emlâk Genel Müdürlüğü

 

SAYI    :    Mile 17. Şb. 3302-0/40283

KONU :   Taşıt satışları ve tahsisi

 

26/11/1987

ANKARA

(Genel Tebliğ No : 140) (*)

......................................VALİLİĞİNE

(Defterdarlık)

 

Genel bütçeli kamu kuruluşlarından, ekonomik ömrünü doldurması nedeniyle satışı için defterdarlık veya malmüdürlüklerine teslim edilen, Bakanlığımız birimlerinde kullanılan, gümrük vergisi ödenmeden edinilen, bağış yoluyla sağlanan veya yurtdışındaki çeşitli kaynaklardan temin edilen yahut da müsadere yoluyla sağlanan taşıtlardan kullanımı uygun olanların Bakanlığımız birimlerine tahsis ve satışları hakkında, aşağıdaki hususların açıklanması gerekli görülmüştür.

 

A - Taşıt Kanununun Satışla İlgili Hükümleri :

 

5/1/1961 tarih ve 237 sayılı Taşıt Kanununun 13. maddesinde ;

 

"Bu Kanunun konusuna giren taşıtların satılabilmeleri, ya tahsis edildiği hizmet konusunun artık kalmamış olmasına veya ekonomik ömrünü doldurmuş bulunmasına bağlıdır".

 

"Bu taşıtların ekonomik ömrünü doldurmuş olmaları hali, ilgili dairesinin teklifi üzerine, Karayolları veya Devlet Su İşleri İdaresinden bir makina uzmanı, kurumunun yetkili bir personeli ile trafik teşkilatından bir uzmandan teşekkül edecek komisyon tarafından verilecek raporla belirtilir. Bu raporlar, kurumun bağlı olduğu bakanlıkların tasvibine sunulur. Bu taşıtlar, yürürlükte bulunan hükümlere göre satılır".

 

"Hizmet konusunun kalmaması halinde taşıtlar, gereği yapılmak üzere Devlet Malzeme Ofisine devredilir".

hükümlerine yer verilmiştir.

 

Kanunun bu hükümlerine göre, bir taşıtın satılabilmesi için ;

 

a) Taşıtın ekonomik ömrünü doldurduğuna dair, bir örneği Tebliğe ekli "Taşıt Muayene ve Kontrol Raporu" nun yetkili komisyonca düzenlenmiş olması,

 

b) Ayrıca, bu Raporun, kuruluşunun bağlı olduğu bakanlık tarafından onaylanması,

gerekir.

 

Bu iki şart birlikte gerçekleşmeden, taşıtın satışa çıkarılması mümkün degildir.

 

B - Bütçeye Konulan Ödenekle Sağlanan veya Bağış Yoluyla Edilinilen Yerli Taşıtların Tahsis ve Satışı :

 

Genel bütçeli kuruluşlara ait bağış yoluyla edinilmiş yerli taşıtlarla bütçe Kanununa konulmuş ödeneklerle satınalınmış taşıtlardan, satılması için defterdarlık veya malmüdürlüklerine bildirilenlerin satılmasında şu yol izlenecektir :

 

1. Taşıt Kanununun 13. maddesine uygun olarak hazırlanmış "Taşıt Muayene ve Kontrol Raporu" ile bu Raporun onaylandığına dair ilgili bakanlık onayı olmayanlardan bu belgelerin tamamlanması istenecektir.

 

2. Yukarıda sözü edilen iki belgenin tamam olması halinde, taşıtın Bakanlığımız birimlerinde kullanılması ve tamirinin ekonomik olup olmadığı araştırılarak, kullanımı uygun görülenlerin Bakanlığımız ilgili birimine tahsisi istenecektir.Tahsis talep yazısında, taşıtın hangi hizmetler için hangi sebeplerle gerekli olduğu belirtilecek ve yazıya "Taşıt Muayene ve Kontrol Raporu" nun onaylı bir örneği eklenecektir.

 

3. Bakanlığımız birimlerinde kullanması uygun görülmeyen ve "Taşıt Muayene ve Kontrol Raporu" ile ilgili; Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca 6 ayda bir belirlenen bedel üzerinden, bakanlık onayı bulunan taşıtlar, Devlet İhale Kanununun 9. maddesindeki esaslara göre, aynı Kanunun 13. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen komisyonca belirlenecek kıymet üzerinden, açık ya da kapalı teklif usulüyle satılacaktır. Taşıt satışlarında, pazarlık usulü uygulanmayacaktır.

 

4. İki defa satışa çıkarılıp da satışı yapılmayan taşıtlar, 20/3/1971 tarih ve 7/2156 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince; Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca 6 ayda bir belirlenen bedel üzerinden, hurda olarak Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumuna satılacaktır.

 

C- Gümrük Vergisi Ödenmeden Temin Edilmiş Taşıtların Satışı:

 

1615 sayılı Gümrük Kanununun 18/4/1983 tarih ve 2817 sayılı Kanunla değişik 8. maddesinin 2/b fıkrası gereğince, bağış yoluyla edinilen taşıtlarla gümrüğe terkedilip Devlet malı olan taşıtlara gümrük vergisi ödenmemektedir. Bu taşıtların, muafiyetten yararlanamayan tüzel kişilerle gerçek kişilere satılması durumunda gümrük vergisi tahsil edilmektedir.

 

Diğer taraftan Gümrük Kanununun 11. maddesinin (c) fıkrasına göre; muafiyetten yararlanılarak ithal edilen eşya, tahsis edildikleri iş ve yerlerde on yıl kullanıldıktan sonra satılması durumunda gümrük vergisi aranmayacaktır. Ayrıca, on yıllık bu süre, 22/5/1987 tarih ve 3375 sayılı Kanuna dayanılarak Bakanlar Kurulunun 19/9/1987 tarih ve 87/12157 sayılı kararı ile, treyler çekicileri, treylerler ve otobüsler için, beş yıla indirilmiştir.

Yukarıdaki hükümlere göre, gümrük vergisi ödenmemiş taşıtların satışında şu yol izlenecektir :

 

1. (B) bölümünün 1. fıkrasında belirlenen iki belge temin edilecektir.

 

2. Taşıtın yaşına bakılmaksızın, bağış veya gümrük idaresinden temin edilip tahsis edildiği tarihten itibaren; treyler çekicileri, treylerler ve otobüsler için beş yıl, diğer taşıtlar için on yıl geçmemiş ise, bunların satışında gümrük vergisi alınması gerektiğinden, Gümrük İdarelerine teslim edilecek ve bu idareler tarafından satışları yapılacaktır.

 

3. Bağış veya tahsis tarihinden itibaren; treyler çekicileri, treylerler ve otobüsler için beş yıl ve diğer taşıtlar için on yıl geçmiş ise, taşıtların satışında gümrük vergisi alınmayıp satışları, yukarıdaki (B) bölümünde belirtildiği şekilde yapılacaktır.

 

D- Müsadere Edilen Taşıtların Tahsisi ve Satışı :

Mahkemelerce müsaderesine karar verilip Hazineye intikal eden taşıtların satışında ise, şu yol izlenecektir :

 

1. Taşıt için Tebliğe ekli "Taşıt Muayene ve Kontrol Raporu" düzenlenecektir.

 

2. Müsadere idilen taşıt, Bakanlığımız birimlerinde kullanılabilecek durumda ise, yukarıdaki (B) bölümünün 2. fıkrasında belirtildiği şekilde tahsis talebinde bulunulacaktır.

 

3. Kullanılması uygun görülmeyen taşıtlar, yukarıdaki (B) bölümünün 3. fıkrasında belirtilen usulle, Devlet İhale Kanununa göre satılarak tasfiye edilecektir.

 

E- Gümrük Vergisi Ödemeden Sağlananlar Dışında, Yurt Dışındaki Çeşitli Kaynaklardan Temin Edilen Taşıtların Satışı :

 

Yurt dışında bulunan çeşitli fonlardan ve ihtiyaç fazlası programlardan temin edilen taşıtların satışı için, önceden Bakanlıktan izin alınması gerekmektedir. Bu izin talep yazılarına, "Taşıt Muayene ve Kontrol Raporu" nun eklenmesi ve taşıtın nereden, ne zaman ve hangi yolla temin edildiğinin, açıklanması gerekmektedir.

 

F- İhale Onayı İçin Gönderilen Yazılarda Yer Alması Gereken Hususlar :

 

Taşıt satışlarına ait komisyon kararlarından, ihale bedeli, Devlet İhale Kanununun 76. maddesi gereğince, bütçe kanunun ile tesbit edilen parasal sınırın altında olanlar ilçede kaymakam, ilde defterdarın onayı ile kesinleşecektir. Bu sınırı aşan ihale kararları, onay için telgraf, telex veya telefax ile Bakanlığa bildirilecektir. İlçelerde, bu tür yazılar valilik araya girmeksizin doğrudan Bakanlığa yazılacaktır.

 

İhale kararının onayı için yazılan yazılarda, şu bilgilere yer verilecektir :

 

1. Taşıtla ilgili olarak Bakanlıkla yapılan yazışmalardan sonuncusunun tarih ve sayısı,

 

2. Taşıtın nereden, ne şekilde ve hangi tarihte temin edildiği,

 

3. Taşıtın modeli, markası, şase ve motor numarası,

 

4. Tahmin edilen bedel,

 

5. İhaleye kaç kişinin katıldığı,

 

6. İhale tarihi ve ihale usulü,

 

7. Satış bedeli ve ihalenin kimin üzerinde kaldığı.

 

G- Diğer Hususlar :

 

Bakanlıkla yapılan yazışmalarda, gönderilen fotokopi ve örneklerin mutlaka onaylanmış olmasına dikkat edilecektir.

 

824 ve 857 sayılı Millî Emlâk Genel Tebliğleri yürürlükten kaldırılmıştır.

 

Bilgi edinilmesini, gereğinin ve yeteri kadar gönderilen bu Tebliğimizden ilinize bağlı ilçelere de ulaştırılmasını rica ederim.

 

BAKAN ADINA                                                                                           Biltekin ÖZDEMİR

                                                                                                                       Müsteşar

 

 

Ek : Taşıt Muayene ve Kontrol Raporu

 


 

TAŞIT MUAYENE VE KONTROL RAPORU

 

ARACIN AİT                                                     MOTOR SERİ

OLDUĞU YER              :..............................    NUMARASI                  :...........................

 

TRAFİK PLAKA                                                SİLİNDİR

NO                   :..............................                ADEDİ                          :...........................

 

                                                                       ŞANZUMAN

CİNSİ               :..............................                TİPİ                              :...........................

 

                                                                       TEKERLEK

MARKASI                     :..............................    ADEDİ                          :...........................

 

                                                                       ARACIN

MODELİ                       :..............................    DURUMU                     :...........................

 

ŞASE SERİ                                                     ARACIN NERDEN

NUMARASI                  :..............................    VE NASIL TEMİN

EDİLDİĞİ                     :...........................

 

 

            Yukarıda nitelikleri yazılı aracın, 237 sayılı Taşıt Kanunun 13 üncü maddesine göre teşekkül eden Komisyonumuzca muayane ve kontrolü yapılarak durumunun aşağıdaki şekilde olduğu tesbit edildi.

 


 

TAŞITIN PARÇALARIN DURUMU

 

Araç Parçalarının Durumu

Kullanılacak Durumda

Tamir ile kullanılır

Tamiri ekonomik değildir

Hurda durumdadır

MOTORUN DURUMU

 

 

 

 

Silindir bloku vepistonları

 

 

 

 

Üst kapak ve sübaplar

 

 

 

 

Karbüratör ve yakıt pompası

 

 

 

 

Diğer teferruat

 

 

 

 

TRANSMİSYON ORGANLARI

 

 

 

 

Debriyaj

 

 

 

 

Şanzuman

 

 

 

 

Kardon mili ve yatakları

 

 

 

 

Diferansiyel

 

 

 

 

Akslar

 

 

 

 

ŞASE VE DİĞER KISIMLAR

 

 

 

 

Direksiyon ve rotlar

 

 

 

 

Makaslar ve amortisörler

 

 

 

 

Elektrik donanımı

 

 

 

 

Kaporta aksamı

 

 

 

 

Ana şase

 

 

 

 

Fren tertibatı

 

 

 

 

Radyatör

 

 

 

 

Karoseri

 

 

 

 

Hidrolik tertibatı

 

 

 

 

Marş motoru

 

 

 

 

LASTİK DURUMU

 

 

 

 

SONUÇ

 

 

 

 

 

TAŞITIN GENEL DURUMU

 

Aracın ekonomik ömrünü doldurup doldurmadığı

 

Taşıt olarak satışı halinde kaç liraya satılabileceği (TL)

 

Taşıt olarak satışına imkan yoksa hurda demir ve parça olarak satış değeri (TL)

 

 

            Yukarıda niteliği yazılı taşıtın tarafımızdan yapılan kontrol ve muayenesinde durumunun(*).....................................................................................dair işbu RAPOR Komisyonumuzca tanzim edilerek ilgili makama sunulmak üzere üç nüsha olarak imza edildi. ........./............./20

 

Karayolları veya Devlet                          Trafik Teşkilatından                   Kurumun Yetkilisi

  Su İşleri İdaresinden                                Bir Uzman                            Bir Personel

  Bir Makine Uzmanı


 

(*) 44,54,212 ve 229 sayılı Tebliğlere bakınız

(*) Kullanılabilir durumda olduğuna ve ekonomik ömrünü doldurduğuna durumlarından uygun olanı yazılacak