T.C.

MALİYE VE GÜMRÜK BAKANLIĞI

Millî Emlâk Genel Müdürlüğü

 

Ankara, 1/6/1990

SAYI    :           Mile 10. Şb. 3314/7561/19372

KONU  :           İskeleler

 

(Sıra No : 165)

 

.......................................... VALİLİĞİNE

 

(Defterdarlık)

 

Kıyılarımızdaki bazı sanayi kuruluşlarına, ürettikleri ürünleri yurtiçi ve yurtdışı pazarlara gönderebilmeleri, gelecek hammaddeleri boşaltabilmeleri için tesislerinin önüne iskele yapma izni verilmişti. 1987 yılından önceki mevzuata göre izin sahiplerinin bu iskelelerden üçüncü kişi yüklerini yükleyip boşaltmaları mümkün olmadığından taahhütnamelere üçüncü kişi yükleri için bir hüküm konulmamıştı. Ekonomik gelişmelerin sonucu olarak tesis sahipleri bu iskeleleri ticarî amaçla kullanmak ve limancılık faaliyetleri yapmak üzere izin  talebinde bulundukları zaman bu konuda nasıl işlem yapılacağı 157 sayılı Genelgemizde belirtilmişti.

 

İlgili kuruluşlarla yapılan görüşmeler sonunda;

 

I. İrtifak hakkı kurulmuş ve kurulacak iskelelerden;

 

a) Hak sahibi şirkete ait,

 

b) Hak sahibi şirketin en az %10 payına sahip kurucu ortaklarına ait,

 

c) Yukarıda belirtilenlere ait olup, bunların en az %10 payla kurucuları oldukları dış ticaret sermaye şirketleri aracılığı ile ithal ve ihraç edilen,

 

d) Transit ticarete konu,

mallara ilişkin yükleme ve boşaltmalardan maktu bedel,

 

e) Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan yüklere ilişkin yükleme ve boşaltmalar karşılığı olarak da nisbî bedel,

alınması ve nisbî bedeli ödemeyenlere üçüncü kişilere ait yükler için liman ve gümrük hizmeti verilmemesi uygun görülmüştür.

 

II. Bu nedenle bundan böyle ;

 

1. İskele, sadece I/a - d maddelerinde sayılan malların yükleme boşaltmalarında kullanılıyor ve üzerinde irtifak hakkı kurulmuş ise, taahhüt senedinde yazılı olan bedele ilişkin hükümler aynen uygulanacaktır.

 

2. İskele, I/e maddesinde belirtilen malların yükleme - boşaltmalarında da kullanılıyorsa, maktu bedele ilaveten bu işten elde edilen hasılatın %15'i tahsil edilecektir. Devlete verilecek %15 oranındaki payın hesabında, iskele sahibinin tahsil ettiği yükleme - boşaltma ücreti esas alınacaktır.

 

3. İskelelerden alınacak %15 oranındaki payın yatırılmasını sağlamak için Gümrükler Genel Müdürlüğü ve Ulaştırma Bakanlığı ile gerekli koordinasyon sağlanmıştır. İskele sahipleri, %15 pay ile ilgili olarak idaremizle sözleşme yapmadıkları takdirde kendilerine gümrük ve liman hizmeti verilmeyecektir. Bu nedenle iliniz veya ilçeniz snırları içerisinde bulunan sanayi kuruluşlarına ait iskelelerden;

 

a) İrtifak hakkı kurulmuş iskele sahibinin, I/e maddesinde belirtilen yükleri %15 pay karşılığında yükleme - boşaltmaya yetkili olup olmadığı,

 

b) Üzerinde irtifak hakkı kurulmamış iskelelerden sahibi sanayi kuruluşlarının isim ve adresleri,bağlı oldukları gümrük idaresi ile liman başkanlığına bildirecektir.

 

4. Gümrük idaresi ile liman başkanlıklarından hizmet talep edildiğinde; bu idarelerce talep sahibinin rıhtım ve iskele için Hazine ile irtifak hakkı sözleşmesi yapıp yapmadığı, sözleşmede I/e maddesinde belirtilen yüklerin yüklenip - boşaltılmasına izin verilip verilmediği araştırılacaktır.

 

a) Hazine ile irtifak hakkı sözleşmesi yapmayanlara hizmet verilmeyecektir. Hazine ile irtifak hakkı sözleşmesi yapılmadan çalışan iskele olduğu tesbit edildiğinde yerel komisyonlarca iskelenin kullanım bedelinin karşılığı olarak ecrimisil takdir edilecek ve tahsil işlemlerine başlanılacaktır.

 

Ayrıca, irtifak hakkı kurulmasına ilişkin gerekli bilgi ve belgeler Bakanlığımıza gönderilecektir.

 

b) Hazine ile sözleşme yapanların sözleşmelerinin kapsamı incelenerek, I/e maddesinde belirtilen yüklerin yükleme ve boşaltılmasına yetki verilip verilmediğine bakılacak, yetki verilmemiş ise yalnızca I/a - d maddelerinde sayılan yükler için hizmet verilecektir. Hizmet verilirken I/b ve c maddelerinin uygulanmasında şu hususlara dikkat edilmelidir.

 

- I/b maddesinde, hak sahibi şirketin en az %10 payına kurucu ortak olarak değil de, sonradan hisse satın alma suretiyle sahip olmuş kişilerin mallarının yükleme - boşaltma işlemleri maktu bedel karşılığı yapılmayacaktır.

 

- Hak sahibi şirkete veya bu şirketin en az %10 payına kurucu ortak olarak sahip kişilere ait malların ithal ve ihracı bunların kurucu ortak olarak en az %10 payına sahip oldukları bir dış ticaret sermaye şirketi aracılığı ile yapılıyor ise, bu malların yükleme - boşaltma işlemleri maktu bedelden yararlanacaktır.

 

c) I/e maddesinde sayılan yükler için yetki verildiğine dair sözleşme ibraz edenlere hizmet verilecektir. Her işlemden sonra iskele sahibi ve geminin adı ile yüklenen veya boşaltılan yükün cinsi, miktarı ve kime ait olduğu bir yazı ile yerel maliye teşkilatına bildirilecektir.

 

d) Gümrük idaresi ile liman başkanlığından gelen yazılar o iskeleye ait dosyada toplanacak ve %15 payın ödenmesine ilişkin beyan ile karşılaştırılıp beyan edilmeyen yük olup olmadığı araştırılacaktır. Beyan edilen gelir o bölgedeki Ulaştırma Bakanlığının belirlediği kamu limanında aynı yükün yükleme veya boşaltılması sırasında alınmakta olan ücret ile karşılaştırılırak beyan edilen gelirin kamu limanında alınmakta olan ücretin %75'inden az olması halinde, %15 payın hesabında kamu limanınca alınan ücretin %75'i esas alınacaktır.

 

Yapılan karşılaştırma neticesinde beyan edilmeyen gelir saptandığı takdirde durum ivedilikle Bakanlığımıza bildirilecektir.

 

e) Maktu irtifak hakkı bedelleri saymanlıklarca taşınmaz mal idare geliri olarak kaydedilecektir.

 

%15 oranındaki nisbî bedeller ise, Muhasebat Genel Müdürlüğünün konuya ilişkin olarak saymanlıklara gönderdiği 23 Şubat 1990 gün ve 7227 sayılı yazısı uyarınca saymanlıklarca emanetler hesabına alındıktan sonra S.A. İşlemler Hesabı aracılığıyla tamamı Bakanlığımız Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilecektir. Bu nedenle %15 oranındaki nisbî bedel için tahsilat makbuzu düzenlenirken, mabuzun üzerine "Özel gelir olarak Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilecektir." notunun yazılması yararlı olacaktır.

 

27 Kasım 1989 gün ve 157 sıra sayılı Genelgemiz yürürlükten kaldırılmıştır.

 

Bilgi edinilmesini, gereğini ve bu Genelgenin ilinize bağlı ilçelere de iletilmesini rica ederim.

 

                                                                                                           BAKAN ADINA

                                                                                                          Şafak KAYNAK

Millî Emlâk Genel Müdürü