T.C.

MALİYE BAKANLIĞI

Milli Emlak Genel Müdürlüğü

 

SAYI    : B.07.0.MEG.0.14/3361-0                                                         25.6.2004

KONU : Kira İşlemleri

 

MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ

(Sıra No: 280)

 

Bilindiği gibi 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin[1] 13 üncü maddesinin (b) bendi uyarınca, ormanlar ile Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde bulunan taş, kum, çakıl ve toprak ocaklarının kiraya verilmesi işlemleri ile (d) bendi uyarınca, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde bulunan taş, kum, çakıl ve toprak ocaklarının kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis işlemleri Genel Müdürlüğümüzce yürütülmekteydi.

 

05.06.2004 tarihli ve 25483 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 26.05.2004 tarihli ve 5177 sayılı Maden Kanununda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 1 inci maddesiyle 3213 sayılı Maden Kanununun[2] 2 nci maddesi değiştirilerek; “Yer kabuğunda ve su kaynaklarında tabii olarak bulunan, ekonomik ve ticari değeri olan petrol, doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışında kalan her türlü madde bu Kanuna göre madendir.” hükmüne yer verilmiş, madenler 5 grupta sınıflandırılarak, 1. grup (a) bendinde, inşaat ile yol yapımında kullanılan ve tabiatta doğal olarak bulunan kum ve çakıl, (b) bendinde tuğla-kiremit kili, çimento kili, marn, puzolanik kayaç ile çimento ve seramik yapımında kullanılan ve diğer gruplarda yer almayan kayaçlar sayılmış, mermer, dekoratif taşlar, traverten, kalker, dolomit, kalsit, granit, siyenit, andezit, bazalt ve benzeri taşlar ise 2. grup madenler arasında sayılmıştır.

 

Ayrıca 5177 sayılı Kanunun,

 

-6 ncı maddesiyle 3213 sayılı Kanunun 12 nci maddesi değiştirilerek; ruhsat veya işletme izni olmadan üretim faaliyetinde bulunulduğunun tespiti halinde, üretilen madene mülkî idare amirliklerince el konulacağı, bu kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idarî para cezası uygulanacağı, bu şekilde maden çıkartılması ve/veya sevk edilmesinin Devlet malına karşı işlenmiş fiil sayılacağı, bu fiili işleyenlerin adlî takibat yapılmak üzere ilgili makamlara bildirileceği ve el konulan madenlerin, mülkî idare amirliklerince satılarak bedelinin özel idareye aktarılacağı,

 

-8 inci maddesiyle 3213 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi değiştirilerek; Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak madencilik faaliyetlerinden Devlet hakkının %30 fazlasıyla alınacağı ve kamu kurum ve kuruluşlarınca yol, köprü, baraj, gölet, liman gibi projelerin inşasında kullanılacak yapı ve inşaat hammaddelerinin üretimi için Bakanlıkça ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına izin verileceği,

 

-10 uncu maddesiyle 3213 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi değiştirilerek; inşaat ile yol yapımında kullanılan  ve tabiatta doğal olarak bulunan kum ve çakılın il özel idarelerince ihale edilerek işletme ruhsatı verileceği, ancak özel mülkiyete tabi alanlardaki söz konusu madenlerin il özel idarelerince ihale edilemeyeceği,

 

-20 nci maddesiyle 3213 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinde yapılan değişiklikle; Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerde yapılan madencilik faaliyetleri için bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra kira ve ecrimisil alınmayacağı,

 

-Geçici 2. maddesiyle;

 

-Bu Kanun ile 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamına alınan madenler için Taşocakları Nizamnamesine göre verilmiş yürüyen ruhsatların intibakının yapılacağı,

 

-Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibari ile Taşocakları Nizamnamesine göre süresi içinde temdit talebinde bulunulmuş ruhsatlar ile ruhsat almak üzere yapılan yeni müracaatlar, il özel idarelerince müracaat tarihinde yürürlükte olan Taşocakları Nizamnamesine göre sonuçlandırılarak uygun görülenlerin ruhsatlandırılacağı,

 

-Ruhsat sahiplerinin Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde harç ve teminatı yatırarak, 1. grup (a) bendi madenler için faaliyet alanının koordinatları ile il özel idarelerine, diğer grup madenler için işletme projesi ile Maden İşleri Genel Müdürlüğüne müracaat etmelerinin zorunlu olduğu, süresinde intibakı yaptırılmayan ruhsatların iptal edileceği,

 

hüküm altına alınmıştır.

 

Yukarıdaki düzenlemelere paralel olarak Kanunun 36 ncı maddesiyle 13.12.1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin yeniden düzenlenen 13 üncü maddesinin değişik (b) bendi; “Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, kiralanması, trampası ve üzerinde sınırlı aynî hak tesisi, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve bu yerler için gerekli görülen hallerde kullanma izni verilmesi işlemlerini yapmak” şeklinde değiştirilmiştir.

 

Buna göre;

 

1) 5177 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 05.06.2004 tarihinden sonra taş, kum, çakıl ve toprak ocaklarının kiraya verilmesi ve kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilmesi işlemleriyle ilgili olarak Bakanlığımızca (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

 

I. Grup (a) bendi madenler il özel idarelerince ihale edilerek işletme ruhsatı verilecek, diğer gruplarda yer alan madenlere ilişkin işlemler ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca (Maden İşleri Genel Müdürlüğü) yürütülecektir. Ancak 1. grup (a) bendinde sayılan, inşaat ile yol yapımında kullanılan ve tabiatta doğal olarak bulunan kum ve çakılın Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlarda bulunması halinde 5177 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi gereğince il özel idarelerince herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

 

2) 5177 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinde öngörülen 6 aylık süre içinde intibakı yaptırılmayan sahaların sözleşmeleri süre sonunda, bu süre içinde intibakı yaptırılan sahaların sözleşmeleri de intibakın yapıldığı tarihte hüküm almaya ve tebligat yapmaya gerek kalmaksızın Valiliklerce (Defterdarlık) feshedilecektir.

 

3) 05.06.2004 tarihinden önce ihalesi yapılıp sözleşmeye bağlanan ocak sahalarının kira bedelleri, intibak işlemlerinin sonuçlanması veya Kanunun geçici 2 nci maddesinde öngörülen 6 aylık sürenin dolması nedeniyle sözleşmelerin feshedileceği tarihe kadar Genel Müdürlüğümüzce tahsil edilecektir.

 

4) 05.06.2004 tarihinden önce ihalesi yapılmış onay ve sözleşme işlemleri devam eden ocak sahaları için ilgililerin kabul etmeleri halinde işlemler sonuçlandırılacak, henüz ihale aşamasında olanlar için ise ihale yapılmayarak 8 inci maddeye göre işlem yapılacaktır.

 

5) İntibak işlemlerinin sonuçlanması veya Kanunun geçici 2 nci maddesinde öngörülen 6 aylık sürenin dolması nedeniyle sözleşmeleri feshedilecek ocak sahalarından alınan malzeme miktarları tespit edilerek, ocak sahasının kullanım süresi ve tahsil edilen kira bedeli ile karşılaştırılması sonucunda fazla alındığı tespit edilen malzemenin bedeli tahsil edilecektir.

 

6) Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlardan kaçak malzeme alındığının tespiti halinde, malzeme bedelinin tahsiline yönelik herhangi bir işlem yapılmayacak ancak 5177 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca işlem yapılabilmesi için konu il özel idarelerine intikal ettirilecektir. Öte yandan kaçak malzeme alımına konu olan taşınmazların kullanımı nedeniyle kullanıcılar hakkında genel hükümlere göre ecrimisil takibatında bulunulacaktır.

 

7) 5177 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce; arama, ön işletme veya işletme ruhsatlı sahalarda kalıp da kiraya verilen Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların kira sözleşmeleri, 05.06.2004 tarihi itibariyle hüküm almaya ve tebligat yapmaya gerek kalmaksızın Valiliklerce (Defterdarlık) feshedilecek ve bu tarihe kadar varsa ödenmemiş kira bedelleri tahsil edilecektir. Bundan sonra, 5177 sayılı Kanunun 8 inci maddesine göre Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak madencilik faaliyetlerinden Devlet hakkı %30 fazlasıyla alınacağından, arama veya işletme ruhsatlı sahalarda kalan Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların kiraya verilmesi veya ecrimisil işlemlerine yönelik olarak herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

 

8) 5177 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 05.06.2004 tarihinden önce taş, kum, çakıl ve toprak ocaklarının kiralanmasına yönelik idaremize yapılan başvurular, Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan kum-çakıl ocaklarıyla ilgili talepler hariç olmak üzere, müracaat tarihi belirtilmek suretiyle il özel idarelerine gönderilecektir. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kum ve çakıl ocaklarının kiralanmasına yönelik talepler il özel idarelerine, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlardaki diğer madenlerin kiralanmasına yönelik talepler ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına (Maden İşleri Genel Müdürlüğü) yönlendirilecektir.

 

202 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin “4.6.1985 tarih ve 3213 sayılı Maden Kanunu Uyarınca Hazinenin Özel Mülkiyetindeki Taşınmaz Mallar İle Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Taşınmaz Malların Kiraya Verilmesi” başlıklı IV. bölümü yürürlükten kaldırılmıştır.

 

Bilgi edinilmesini, gereğini ve bu Genel Tebliğin çoğaltılarak ilinize bağlı ilçelere de gönderilmesini rica ederim.

 

Kemal UNAKITAN

Maliye Bakanı


 

[1] 14.12.1983 tarihli ve 18251 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

[2] 15.06.1985 tarihli ve 18785 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.